1 in 8 Billion: de geboortelotenij, één leven per keer
Niemand kiest waar hij geboren wordt. Hier volgt de loting echte gegevens. Kijk wat je krijgt.
Waar zou ik geboren worden als het aan het toeval lag?
Elk jaar worden er ongeveer 130 miljoen baby's geboren, ruwweg vier per seconde. Niemand van hen koos een land, een gezin of het inkomen van de ouders. Toch bepaalt die loting voor een groot deel hoe lang iemand leeft en hoe ver hij op school komt.
1 in 8 Billion maakt van de geboortelotenij een levenssimulatie met echte statistieken. Je trekt je lot, wordt geboren en leeft één leven met de kansen die een kind dat op dezelfde plek is geboren echt heeft.
Hoe de loting werkt
Het land wordt getrokken naar verhouding van het aantal geboorten per jaar, niet naar bevolking en niet uit een lijst met vlaggen. Daarom komt India het vaakst voor: ongeveer één op de zes baby's ter wereld wordt daar geboren. China, Nigeria en Pakistan volgen, en kleine landen komen zo zelden voor als in het echt.
Daarna wordt de rest getrokken uit de gegevens van dat land: tot welke inkomensvijfde het gezin hoort, stad of dorp, religie, en wat je moeder en vader doen voor werk. Geboren worden in een arm dorpsgezin voelt misschien als een slecht lot, maar voor een groot deel van de kinderen in de wereld is dat de gewone start.
Waar de cijfers vandaan komen
Het model gebruikt openbare gegevens van de Wereldbank, de VN, de WHO, UNICEF, UNESCO en Our World in Data voor 186 landen: levensverwachting, kindersterfte, schoolbezoek, inkomens, doodsoorzaken, migratie, huwelijksleeftijd en meer.
Elk jaar gebeuren er gebeurtenissen met de kansen van jouw land. Onder veel ervan staat een grijze regel met het oorspronkelijke cijfer en de bron. Het is een model, geen voorspelling: elk afzonderlijk leven is toeval, maar speel je er genoeg, dan vormen ze samen hetzelfde beeld als de rapporten.
Wat je geboorteplek echt verandert
Wereldwijd worden mensen gemiddeld ongeveer 73 jaar, maar dat gemiddelde verbergt enorme verschillen. De kans om voor je vijfde te overlijden verschilt tussen landen ruwweg een factor 60.
In het spel is dit geen tabel, maar iets wat in jouw gezin gebeurt, met eronder een regel zoals: «In Niger overlijdt 1 op de 9 kinderen vóór het vijfde jaar (VN)». Aan het einde laat een overlevingscurve zien hoe jouw land zich verhoudt tot andere.
In de les en in gesprekgroepen
Docenten maatschappijleer, aardrijkskunde en economie kunnen de geboortelotterij gebruiken om een gesprek te beginnen over ongelijkheid, bevolking en wereldwijde ontwikkeling. Een leerling die zelf een leven in een ander land heeft «geleefd», stelt veel scherpere vragen dan na een grafiek in een schoolboek.
De groepsmodus werkt hier het best. Geef één telefoon door of verzamel de klas in een online kamer met een code van vier letters: iedereen wordt in dezelfde seconde geboren en stopt samen op 5, 10, 15, 20 en 30 jaar om levens te vergelijken en de gespreksvragen te bespreken. Aan het einde toont het spel bijvoorbeeld de «loterijkloof» binnen de groep.
Voor jongere leerlingen is er een modus «Zonder zware scènes»; anders is het spel aanbevolen vanaf 15 jaar. Een account is niet nodig en het spel draait in de browser op telefoon en computer.
Vragen om even bij stil te staan
Op 5, 15, 30, 50 en 70 jaar pauzeert het spel met een vraag over het leven tot nu toe. Je hoeft niet hardop te antwoorden, maar juist op die momenten wordt duidelijk wat het personage zelf verdiende en wat gewoon met het lot meekwam.
Na het einde van het leven houd je een overlijdensregistratie, een levenskaart per jaar en de momenten die je met een ster hebt gemarkeerd. Eerdere levens blijven op je apparaat bewaard. Zet je er een paar naast elkaar, dan zie je hoeveel de allereerste gebeurtenis, de geboorte, bepaalt.
Vragen en antwoorden
Wat is de geboortelotterij?
Het is het simpele idee dat waar en bij wie je geboren wordt puur toeval is, maar toch sterk bepaalt hoe gezond je bent, hoeveel onderwijs je krijgt, wat je verdient en hoe lang je leeft.
Waar zou ik geboren worden als het toeval was?
Waarschijnlijk in Azië of in Afrika ten zuiden van de Sahara, waar de meeste kinderen ter wereld geboren worden. Het meest waarschijnlijke land is India, daarna China, Nigeria en Pakistan. In het spel kun je het zelf proberen.
Waarom krijg ik steeds India?
Omdat het land wordt getrokken op basis van het aantal geboortes, en ongeveer een op de zes baby's ter wereld in India wordt geboren. Het is geen fout, maar een weerspiegeling van de echte wereld.
Waar komen de gegevens vandaan?
Uit openbare bronnen: de Wereldbank, de VN, de WHO, UNICEF, UNESCO en Our World in Data. Het model omvat 186 landen.
Hoe nauwkeurig is de simulatie?
De kansen komen uit echte nationale cijfers, maar één leven is slechts één geval. De nauwkeurigheid zie je bij veel levens, niet in één enkel leven.
Kan ik het spel in een les gebruiken?
Ja. Het past bij maatschappijleer, aardrijkskunde en economie. Je kunt de klas in een online kamer met een code verzamelen of met één telefoon spelen en op dezelfde leeftijden stoppen om de vragen te bespreken.
Voor welke leeftijd is het spel?
Aanbevolen vanaf 15 jaar. Voor jongere spelers is er een modus «Zonder zware scènes», die de zwaarste gebeurtenissen weglaat.
Is het gratis? Moet ik iets installeren?
Het spel is gratis, zonder registratie, en draait in de browser op telefoon en computer, in 31 talen. Mobiele apps staan op de planning, maar zijn nog niet beschikbaar.