1 in 8 Billion: η λοταρία της γέννησης, μία ζωή τη φορά
Κανείς δεν διαλέγει πού θα γεννηθεί. Εδώ η κλήρωση βασίζεται σε πραγματικά δεδομένα. Δες τι θα σου τύχει.
Πού θα γεννιόμουν, αν όλα τα αποφάσιζε η τύχη;
Κάθε χρόνο γεννιούνται περίπου 130 εκατομμύρια μωρά, περίπου τέσσερα το δευτερόλεπτο. Κανένα τους δεν διάλεξε χώρα, οικογένεια ή εισόδημα γονιών, κι όμως αυτή η κλήρωση καθορίζει σε μεγάλο βαθμό πόσο θα ζήσει κάποιος και πόσο μακριά θα φτάσει στο σχολείο.
Το 1 in 8 Billion μετατρέπει τη λοταρία της γέννησης σε προσομοίωση ζωής με πραγματικά στατιστικά. Τραβάς το λαχνό σου, γεννιέσαι και ζεις μία ζωή με τις πιθανότητες που έχει πραγματικά ένα παιδί που γεννιέται στο ίδιο μέρος.
Πώς λειτουργεί η κλήρωση
Η χώρα επιλέγεται ανάλογα με τον αριθμό των γεννήσεων ανά έτος, όχι με τον πληθυσμό και όχι από μια λίστα με σημαίες. Γι' αυτό η Ινδία βγαίνει πιο συχνά: εκεί γεννιέται περίπου ένα στα έξι μωρά στον κόσμο. Ακολουθούν η Κίνα, η Νιγηρία και το Πακιστάν, ενώ οι μικρές χώρες βγαίνουν τόσο σπάνια όσο και στην πραγματικότητα.
Έπειτα τα υπόλοιπα κληρώνονται από τα δεδομένα της ίδιας χώρας: σε ποιο πέμπτο εισοδήματος ανήκει η οικογένεια, πόλη ή χωριό, θρησκεία, τι δουλειά κάνουν η μητέρα και ο πατέρας. Το να γεννηθείς σε φτωχή οικογένεια στο χωριό μπορεί να μοιάζει με κακό λαχνό, όμως για μεγάλο μέρος των παιδιών του κόσμου είναι η συνηθισμένη αρχή.
Από πού προέρχονται τα νούμερα
Το μοντέλο βασίζεται σε ανοιχτά δεδομένα της Παγκόσμιας Τράπεζας, του ΟΗΕ, του ΠΟΥ, της UNICEF, της UNESCO και του Our World in Data για 186 χώρες: το προσδόκιμο ζωής, τη παιδική θνησιμότητα, τη φοίτηση στο σχολείο, τα εισοδήματα, τις αιτίες θανάτου, τη μετανάστευση, την ηλικία γάμου και άλλα.
Κάθε χρόνο τα γεγονότα συμβαίνουν με τις πιθανότητες της χώρας σου και κάτω από πολλά από αυτά υπάρχει μια γκρι γραμμή με το αρχικό στοιχείο και την πηγή του. Είναι ένα μοντέλο, όχι πρόβλεψη: κάθε μεμονωμένη ζωή είναι τυχαία, αλλά αν παίξεις αρκετές, συμπληρώνουν την ίδια εικόνα με τις στατιστικές εκθέσεις.
Τι αλλάζει πραγματικά ο τόπος γέννησης
Παγκοσμίως οι άνθρωποι ζουν κατά μέσο όρο περίπου 73 χρόνια, αλλά ο μέσος όρος κρύβει τεράστιες διαφορές. Ο κίνδυνος να πεθάνει κανείς πριν από τα πέντε του χρόνια διαφέρει από χώρα σε χώρα περίπου 60 φορές.
Στο παιχνίδι αυτό δεν είναι πίνακας, αλλά κάτι που συμβαίνει στην οικογένειά σου, με μια γραμμή από κάτω, για παράδειγμα: «Στον Νίγηρα 1 στα 9 παιδιά πεθαίνει πριν από τα 5 του χρόνια (ΟΗΕ)». Στο τέλος, μια καμπύλη επιβίωσης δείχνει πώς στέκεται η χώρα σου δίπλα στις άλλες.
Για την τάξη και για συζητήσεις
Οι εκπαιδευτικοί κοινωνικών επιστημών, γεωγραφίας και οικονομίας μπορούν να χρησιμοποιήσουν τη λοταρία της γέννησης για να ανοίξουν συζήτηση για την ανισότητα, τον πληθυσμό και την παγκόσμια ανάπτυξη. Ένας μαθητής που έχει «ζήσει» μια ζωή σε άλλη χώρα κάνει πολύ πιο ουσιαστικές ερωτήσεις από κάποιον που είδε μόνο ένα γράφημα.
Η ομαδική λειτουργία είναι η πιο βολική εδώ. Μπορείτε να περνάτε ένα κινητό από χέρι σε χέρι ή να μαζέψετε την τάξη σε ένα διαδικτυακό δωμάτιο με κωδικό τεσσάρων γραμμάτων: όλοι γεννιούνται την ίδια στιγμή και σταματούν μαζί στα 5, 10, 15, 20 και 30 για να συγκρίνουν τις ζωές τους και να απαντήσουν στις ερωτήσεις συζήτησης. Στο τέλος το παιχνίδι δείχνει, για παράδειγμα, το «χάσμα της λοταρίας» μέσα στην ομάδα.
Για μικρότερους μαθητές υπάρχει η λειτουργία «Χωρίς σκληρές σκηνές». Διαφορετικά, το παιχνίδι συνιστάται από 15 ετών. Δεν χρειάζεται λογαριασμός και λειτουργεί στο πρόγραμμα περιήγησης, σε κινητά και υπολογιστές.
Ερωτήσεις για να σταθείς και να σκεφτείς
Στα 5, 15, 30, 50 και 70 το παιχνίδι κάνει παύση με μια ερώτηση για τη ζωή ως εκείνη τη στιγμή. Δεν χρειάζεται να απαντήσεις φωναχτά, αλλά αυτές είναι οι στιγμές που φαίνεται τι κέρδισε ο χαρακτήρας και τι ήρθε απλώς μαζί με το εισιτήριο.
Όταν τελειώσει η ζωή, σου μένουν μια καταγραφή θανάτου, ένας χάρτης ζωής ανά έτος και οι στιγμές που σημάδεψες. Οι προηγούμενες ζωές αποθηκεύονται στη συσκευή σου και, αν βάλεις μερικές δίπλα δίπλα, φαίνεται πόσα καθορίζει το πρώτο γεγονός, η γέννηση.
Ερωτήσεις και απαντήσεις
Τι είναι η λοταρία της γέννησης;
Είναι η απλή ιδέα ότι το πού και σε ποιους γεννιέσαι είναι καθαρή τύχη, αλλά επηρεάζει έντονα την υγεία, τη μόρφωση, το εισόδημα και τη διάρκεια της ζωής σου.
Πού θα γεννιόμουν αν ήταν τυχαίο;
Πιθανότατα στην Ασία ή στην υποσαχάρια Αφρική, όπου γεννιούνται τα περισσότερα μωρά του κόσμου. Η πιο πιθανή χώρα είναι η Ινδία, μετά η Κίνα, η Νιγηρία και το Πακιστάν. Το παιχνίδι σού επιτρέπει να το δοκιμάσεις μόνος σου.
Γιατί μου τυχαίνει συνέχεια η Ινδία;
Επειδή η χώρα επιλέγεται με βάση τον αριθμό των γεννήσεων και περίπου ένα στα έξι μωρά του κόσμου γεννιέται στην Ινδία. Δεν είναι σφάλμα· έτσι είναι πραγματικά ο κόσμος.
Από πού προέρχονται τα δεδομένα;
Από δημόσιες πηγές: την Παγκόσμια Τράπεζα, τον ΟΗΕ, τον ΠΟΥ, την UNICEF, την UNESCO και το Our World in Data. Το μοντέλο καλύπτει 186 χώρες.
Πόσο ακριβής είναι η προσομοίωση;
Οι πιθανότητες προέρχονται από πραγματικά εθνικά στοιχεία, αλλά μία ζωή είναι μία μόνο περίπτωση. Η ακρίβεια φαίνεται σε πολλές ζωές, όχι σε μία.
Μπορώ να το χρησιμοποιήσω στο μάθημα;
Ναι. Ταιριάζει στις κοινωνικές επιστήμες, τη γεωγραφία και την οικονομία. Μπορείτε να μαζέψετε την τάξη σε ένα διαδικτυακό δωμάτιο με κωδικό ή να μοιραστείτε ένα κινητό, σταματώντας στις ίδιες ηλικίες για να συζητήσετε τις ερωτήσεις.
Για ποια ηλικία είναι;
Συνιστάται από 15 ετών. Η λειτουργία «Χωρίς σκληρές σκηνές» το κάνει κατάλληλο και για μικρότερους παίκτες.
Είναι δωρεάν; Χρειάζεται να εγκαταστήσω κάτι;
Το παιχνίδι είναι δωρεάν, χωρίς εγγραφή, και τρέχει στον browser, σε κινητά και υπολογιστές, σε 31 γλώσσες. Οι εφαρμογές για κινητά είναι προγραμματισμένες, αλλά δεν είναι ακόμη διαθέσιμες.